Je bekken is een plek waar veel samenkomt. Het draagt, beweegt, beschermt en verbindt. De spieren van je bekkenbodem ondersteunen je organen en spelen een rol bij plassen, ontlasten, seksualiteit en de manier waarop je je lichaam ervaart.
De bekkenbodem beweegt mee met je ademhaling en reageert op wat je doet en ervaart. De spieren spannen aan wanneer dat nodig is en mogen daarna weer ontspannen.
Soms blijft die ontspanning uit. Je lichaam houdt spanning vast, ook wanneer je niet bewust aanspant. Misschien ervaar je pijn in je bekken, ongemak bij intimiteit of een gevoel van druk. Misschien merk je vooral dat loslaten moeilijk is.
Niet alleen de spieren spelen hierbij een rol. Ook het bindweefsel, de fascia, vormt een belangrijk onderdeel van het bekkengebied. Beperkingen in de beweeglijkheid van dit weefsel worden binnen Integral Pelvic Therapy myofasciale restricties genoemd.
Wat is fascia? Hoe kunnen myofasciale restricties ontstaan en welke invloed kunnen ze hebben op je lichaam? En welke rol spelen uitwendige en inwendige behandeling binnen Integral Pelvic Therapy?
Wanneer je bekkenbodem spanning vasthoudt
Je bekkenbodem bestaat uit verschillende spierlagen die samenwerken met onder andere je middenrif, buikspieren en heupen.
Deze spieren zijn voortdurend in beweging. Ze spannen aan en ontspannen weer, afgestemd op wat je lichaam nodig heeft. Wanneer de spierspanning langdurig verhoogd blijft, kan het moeilijker worden om de spieren volledig te ontspannen. Soms ben je je daar nauwelijks van bewust. De spanning is zo vertrouwd geworden dat je niet meer goed voelt hoeveel je eigenlijk vasthoudt.
Je bekkenbodem kan bijvoorbeeld reageren op pijn, een bevalling, een operatie of littekenweefsel. Ook langdurige stress en beschermende reacties van je lichaam kunnen een rol spelen.
Een gespannen bekkenbodem is niet hetzelfde als een zwakke bekkenbodem. Spieren kunnen voldoende kracht hebben en toch moeite hebben om volledig te ontspannen. Bij een verhoogde spierspanning is het daarom belangrijk om ook aandacht te besteden aan ontspanning, coördinatie en het vermogen van de spieren om mee te bewegen.
Spanning is niet zomaar iets wat weg moet. Het kan een manier zijn waarop je lichaam reageert op wat het heeft ervaren. Wanneer die spanning blijft bestaan, kan het helpend zijn om met aandacht te onderzoeken wat er speelt en wat je lichaam nodig heeft.
Fascia: het verbindende weefsel in je lichaam
Fascia is het bindweefsel dat spieren, organen en andere structuren in je lichaam omhult, ondersteunt en met elkaar verbindt. Het vormt een uitgebreid netwerk dat zich door je hele lichaam uitstrekt.
Je kunt fascia zien als een verbindend weefselnetwerk waarin verschillende structuren met elkaar samenhangen. Het helpt weefsels ten opzichte van elkaar te bewegen en draagt bij aan de ondersteuning en beweeglijkheid van je lichaam.
Wanneer weefsels beschadigd raken, bijvoorbeeld door een verwonding, ontsteking, operatie of keizersnede, kan er littekenweefsel ontstaan. Dit weefsel kan veranderen in structuur en soepelheid. Soms wordt het stugger en kan de beweeglijkheid van het omliggende weefsel verminderen.
Binnen Integral Pelvic Therapy spreken we in dat verband over myofasciale restricties: gebieden waarin de beweeglijkheid van het fasciale weefsel beperkt is.
Myofasciale restricties: wanneer weefsel minder soepel beweegt
Een myofasciale restrictie kan ontstaan na bijvoorbeeld:
- Een operatie of keizersnede.
- Een verwonding of ongeval.
- Een ontsteking.
- Een periode van ziekte
- Littekenvorming na weefselbeschadiging.
Daarnaast kan langdurige stress of een periode van veel spanning ertoe leiden dat spieren, waaronder de bekkenbodemspieren, zich langdurig aanspannen. Dit kan samengaan met myofasciale restricties en bijdragen aan een verhoogde spanning in het bekkengebied.
Omdat fascia door het hele lichaam aanwezig is en verschillende gebieden met elkaar verbindt, kan een verandering in één gebied invloed hebben op aangrenzende structuren. Ook kan er spanning ontstaan in gebieden die verder van de oorspronkelijke plek liggen.
De plek waar je pijn ervaart, hoeft daarom niet altijd samen te vallen met de plek waar een restrictie aanwezig is.
Een voorbeeld hiervan kan een keizersnedelitteken zijn. Het litteken bevindt zich in de onderbuik, maar veranderingen in de beweeglijkheid van het omliggende weefsel kunnen ook invloed hebben op de manier waarop je andere gebieden in je buik en bekken ervaart.
Dat betekent niet dat ieder litteken klachten veroorzaakt of dat iedere bekkenklacht vanuit een restrictie verklaard kan worden. Het laat wel zien waarom het waardevol kan zijn om verder te kijken dan alleen de plek waar je pijn voelt.
Myofasciale restricties zijn niet zichtbaar op reguliere beeldvormende onderzoeken zoals een röntgenfoto, CT-scan of MRI. De beoordeling ervan vraagt om lichamelijk onderzoek en het ervaren en onderzoeken van de beweeglijkheid van het weefsel.
Welke klachten kunnen samengaan met spanning in het bekkengebied?
Verhoogde spierspanning en beperkingen in de beweeglijkheid van fascia kunnen samengaan met verschillende ervaringen en klachten.
Je kunt bijvoorbeeld ervaren:
- Een zeurende of diepe pijn in je bekken.
- Pijn of gevoeligheid rond je stuitje.
- Pijn of ongemak bij penetratie tijdens seks.
- Een gevoel van druk of volheid in je bekken.
- Pijn rond je vulva, perineum of onderbuik.
- Ongemak bij bepaalde bewegingen of houdingen.
- Een trekkend of gespannen gevoel rond een litteken.
- Het gevoel dat je buik of bekken minder vrij kan bewegen.
Misschien herken je een aantal van deze klachten. Misschien voel je vooral dat je bekken niet vrij beweegt of dat ontspannen niet vanzelf gaat.
Deze klachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Ze wijzen niet automatisch op myofasciale restricties of een verhoogde bekkenbodemspanning. Bij nieuwe, aanhoudende of onverklaarde klachten is het belangrijk om ook medisch onderzoek te laten doen.
Werken met fascia binnen Integral Pelvic Therapy
Binnen Integral Pelvic Therapy werken we zowel uitwendig als inwendig met fascia.
Door middel van manuele aanraking onderzoeken we de beweeglijkheid van het weefsel en gebieden waar mogelijk restricties aanwezig zijn. De behandeling wordt afgestemd op wat jouw lichaam aangeeft en wat passend is bij jouw hulpvraag.
Het gaat niet om het forceren van weefsel of het wegdrukken van spanning. We werken met aandacht en volgen wat er in het lichaam gebeurt.
Een bijzonder onderdeel van deze manier van werken is dat je als cliënt actief deelneemt aan de behandeling.
In plaats van alleen te ontvangen, word je uitgenodigd om je lichaam mee te laten bewegen. Soms vraag ik je om een bepaalde beweging te maken of een gebied zachtjes te strekken terwijl ik met het fasciale weefsel werk.
Door aanraking en beweging te combineren, kunnen we het weefsel vanuit verschillende richtingen benaderen. Je eigen lichaamsbeweging wordt daarmee onderdeel van het behandelproces.
Je blijft daarbij voelen wat er gebeurt. Wat merk je? Waar ontstaat ruimte? Welke beweging voelt prettig en welke vraagt om aanpassing?
Inwendige behandeling: aandacht voor het bekken van binnenuit
Sommige structuren en delen van het fasciale weefsel in het bekken liggen diep in het lichaam. Met uitwendige aanraking zijn deze niet allemaal goed te bereiken. Inwendige behandeling kan dan een mogelijkheid zijn om het weefsel en de bekkenbodemspieren gerichter te benaderen.
Wanneer we inwendig werken, gebeurt dat door middel van zorgvuldig toucheren van de bekkenbodemspieren en het omliggende weefsel. Dit gebeurt altijd met jouw uitdrukkelijke toestemming en met hypoallergene handschoenen ter bescherming van jou.
We stemmen voortdurend af op wat jij ervaart en wat voor jou prettig en veilig voelt. Op deze manier kunnen de bekkenbodemspieren en het omliggende weefsel zorgvuldig worden onderzocht en, wanneer dat passend is, manueel worden behandeld.
De aanraking wordt afgestemd op jouw lichaam en jouw ervaring. Daarbij is er aandacht voor de beweeglijkheid van het weefsel, de spanning in het gebied en de manier waarop je lichaam op de aanraking reageert.
Ook tijdens inwendig werk kun je actief deelnemen. Door bijvoorbeeld je bekken of benen op uitnodiging mee te bewegen, kan het fasciale weefsel vanuit verschillende richtingen worden benaderd.
Inwendig werk is niet voor iedereen of voor iedere hulpvraag geschikt. Het hoeft ook niet meteen plaats te vinden. Soms is het helpend om eerst vertrouwd te raken met uitwendige aanraking en met het voelen van je eigen grenzen.
Je hoeft niets te verdragen of door pijn heen te gaan. Je mag op ieder moment aangeven wat prettig voelt, wat niet prettig voelt en wanneer je wilt stoppen. Jouw toestemming en eigen regie blijven gedurende de hele behandeling belangrijk.
Integral Pelvic Therapy: vertragen, voelen en ruimte ervaren
Binnen Integral Pelvic Therapy benaderen we het bekken met aandacht voor het lichaam als geheel.
We werken met spieren en bindweefsel en onderzoeken waar spanning wordt vastgehouden en waar de beweeglijkheid van het weefsel beperkt lijkt. Daarbij is er ruimte om te voelen wat er in je lichaam gebeurt en om stap voor stap meer vertrouwd te raken met de signalen die je lichaam geeft.
Een moment van vertragen. Van aanwezig zijn bij jezelf.
Je hoeft niet precies te weten wat je voelt of waar je moet beginnen. Samen onderzoeken we wat zich aandient en wat op dat moment passend is.
De behandeling kan bestaan uit uitwendige aanraking, manueel werk en beweging of, wanneer dat passend is en jij dat wilt, inwendige behandeling. Ook de ademhaling en het bewust ervaren van je bekken kunnen deel uitmaken van het proces.
Jouw grenzen en jouw tempo zijn leidend. Je mag aangeven wat prettig voelt, wat niet prettig voelt en wanneer je wilt stoppen. Je houdt zelf de regie over wat er met je lichaam gebeurt.
Soms begint het werk met heel eenvoudige dingen: voelen waar je lichaam contact maakt met de ondergrond, je ademhaling opmerken of ervaren dat je niets hoeft te doen. Vanuit die basis kan er geleidelijk meer ruimte ontstaan om je bekken en het omliggende weefsel te ontmoeten.
Van spanning naar meer bewegingsvrijheid
Wanneer je bekkenbodem langdurig spanning vasthoudt, kan het moeilijk zijn om te voelen wat ontspanning eigenlijk is. Misschien probeer je al een tijd om los te laten, zonder dat dit vanzelf lukt.
Je hoeft jezelf niet tot ontspanning te brengen. Je mag beginnen met opmerken wat er al is.
Hoe beweegt je ademhaling? Waar voel je spanning? Wat gebeurt er wanneer je vertraagt en je aandacht naar je bekken brengt?
Er is geen goed of fout in wat je ervaart. Je lichaam hoeft niets te bewijzen en er is geen vast tempo waarin verandering moet plaatsvinden.
Binnen Integral Pelvic Therapy maken we ruimte om opnieuw contact te ervaren met je bekken, de beweeglijkheid van je lichaam en je eigen grenzen. De combinatie van manuele aanraking, beweging en bewustwording kan je helpen om beter te ervaren wat je lichaam nodig heeft.
Verandering verloopt niet voor iedereen hetzelfde. Soms merk je verschil in hoe je je bekken ervaart; soms vraagt het proces meer tijd of is aanvullende zorg nodig.
Niet door iets af te dwingen, maar door met aandacht te volgen wat mogelijk is.
Je lichaam weet de weg, samen volgen we de beweging.
Integral Pelvic Therapy bij Helend Veld
Wil je meer contact ervaren met je bekken? Heb je last van spanning of pijn in je bekkengebied, of ervaar je ongemak bij intimiteit?
Bij Helend Veld is er ruimte om jouw hulpvraag te onderzoeken en bespreken of Integral Pelvic Therapy bij je past.
Je bent welkom met wat er op dit moment in je lichaam leeft. We stemmen de behandeling af op jouw behoeften, jouw grenzen en jouw tempo.
Integral Pelvic Therapy is een aanvullende lichaamsgerichte benadering en vervangt geen medische diagnostiek of behandeling. Bij nieuwe, aanhoudende of onverklaarde klachten is het belangrijk om ook contact op te nemen met je huisarts of een passende medisch specialist.
